Chiller & Air Condition Systems
F-Gaz sızdırmazlık kontrolü yönetmeliği, soğutma, iklimlendirme ve ısı pompası gibi sistemlerde kullanılan florlu sera gazlarının kontrol altında tutulması, sızıntıların önlenmesi ve çevreye salınan gaz miktarının azaltılması amacıyla uygulanan mevzuatı ifade eder. Türkiye’de bu alanla ilgili temel düzenleme, 15 Ekim 2024 tarihli ve 32693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik ile yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik; florlu sera gazlarının etiketlenmesi, ekipman kayıtları, sızıntı kontrolleri, raporlama, geri kazanım ve bu ekipmanlara müdahale eden teknik personel ile servislerin belgelendirilmesine ilişkin kuralları düzenlemektedir.
Özellikle endüstriyel tesislerde kullanılan chiller, rooftop, soğuk oda, ticari soğutma sistemleri, klima sistemleri ve benzeri ekipmanlarda F-Gaz sızıntı kontrolünün düzenli olarak yapılması hem sistem performansı hem de mevzuata uyum açısından önemlidir.
F-Gaz Nedir?
F-Gaz, flor içeren sera gazlarını ifade eder. Soğutma ve iklimlendirme sektöründe kullanılan bazı soğutucu akışkanlar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bu gazlar;
- Soğutma sistemlerinde,
- Klima sistemlerinde,
- Chiller gruplarında,
- Isı pompalarında,
- Soğuk oda sistemlerinde,
- Ticari ve endüstriyel soğutma ekipmanlarında
kullanılabilir.
F-Gazların kontrolsüz şekilde atmosfere salınması çevresel açıdan önemli sonuçlar doğurabildiğinden, mevzuat kapsamında gazların kullanımından ekipman bakımına, sızıntı kontrolünden geri kazanıma kadar çeşitli yükümlülükler bulunmaktadır.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Neden Önemlidir?
Soğutma sistemlerinde oluşabilecek küçük bir kaçak zaman içerisinde soğutucu akışkan miktarının azalmasına ve sistemin çalışma performansının düşmesine neden olabilir.
F-Gaz sızdırmazlık kontrolü sayesinde;
- Soğutucu gaz kaçakları erken tespit edilebilir.
- Soğutma kapasitesindeki kayıpların önüne geçilebilir.
- Kompresör ve diğer sistem bileşenlerinin gereksiz yük altında çalışması önlenebilir.
- Enerji tüketimindeki artışların önüne geçilebilir.
- Çevreye kontrolsüz gaz salımı azaltılabilir.
- Mevzuatta belirtilen periyodik kontrol yükümlülükleri yerine getirilebilir.
Bu nedenle F-Gaz sızdırmazlık kontrolü yalnızca bir bakım işlemi değil, aynı zamanda ekipmanın güvenilir ve mevzuata uygun şekilde işletilmesinin bir parçasıdır.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Hangi Cihazlarda Yapılır?
Yönetmelik kapsamında belirli miktarlarda florlu sera gazı içeren veya çalışması bu gazlara dayanan ekipmanlar için sızıntı kontrolü yükümlülükleri bulunmaktadır.
Bu kapsamda işletmelerde bulunan;
- Chiller soğutma grupları,
- Rooftop klima ve soğutma sistemleri,
- Endüstriyel soğutma sistemleri,
- Soğuk oda ve soğuk hava deposu sistemleri,
- Ticari soğutma cihazları,
- Klima sistemleri,
- Isı pompaları
gibi ekipmanların durumunun değerlendirilmesi gerekebilir.
Burada önemli olan yalnızca cihazın türü değil, ekipmanın içerisinde bulunan florlu sera gazının CO₂ eşdeğeri miktarı ve ekipmanın yönetmelikte belirtilen kapsamda olup olmadığıdır.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Hangi Sıklıkta Yapılır?
Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik’in 12. maddesinde belirli ekipmanlar için sızıntı kontrol periyotları tanımlanmıştır.
Ekipmanda bulunan F-Gaz miktarı:
| F-Gaz miktarı | Sızıntı tespit sistemi yoksa | Sızıntı tespit sistemi varsa |
|---|---|---|
| 5–50 ton CO₂ eşdeğeri | En az 12 ayda bir | En az 24 ayda bir |
| 50–500 ton CO₂ eşdeğeri | En az 6 ayda bir | En az 12 ayda bir |
| 500 ton CO₂ eşdeğeri ve üzeri | En az 6 ayda bir ve sızıntı tespit sistemi zorunlu | En az 6 ayda bir |
Bu periyotlar, ekipmanın yönetmelik kapsamındaki niteliğine ve sızıntı tespit sisteminin bulunup bulunmamasına göre değerlendirilmelidir. Ayrıca 10 ton CO₂ eşdeğerinin altında F-Gaz içeren ve yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan bazı hermetik ekipmanlar için istisna bulunmaktadır.
Bu nedenle işletmelerin yalnızca cihazın gaz miktarına bakmak yerine ekipmanın teknik özelliklerini ve yönetmelikteki kapsamını birlikte değerlendirmesi gerekir.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Nasıl Yapılır?
F-Gaz sızdırmazlık kontrolü, sistemin soğutucu akışkan devresindeki olası kaçakların belirlenmesine yönelik teknik bir kontroldür.
Kontrol sırasında sistemin;
- Kompresör bağlantıları,
- Boru hatları,
- Vana ve servis noktaları,
- Rekor bağlantıları,
- Evaporatör bağlantıları,
- Kondenser bağlantıları,
- Soğutucu akışkan devresi,
- Kaynak ve bağlantı noktaları
gibi bölümleri kontrol edilir.
Kaçak şüphesi bulunan noktalarda uygun kaçak tespit yöntemleri ve ekipmanları kullanılarak inceleme yapılır. Tespit edilen kaçakların gecikmeden giderilmesi ve ardından onarımın yeterliliğini doğrulamak amacıyla takip kontrolünün yapılması gerekir.
Yönetmelik, sızıntı tespit edildiğinde ekipmanın belgelendirilmiş gerçek veya tüzel kişiler tarafından gecikmeden onarılmasını ve onarımın ardından kontrol yapılmasını öngörmektedir. Takip kontrolünün, sızıntı onarımını izleyen 30 iş günü içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
F-Gaz Kaçağı Tespit Edilirse Ne Yapılır?
F-Gaz sızıntısı tespit edildiğinde öncelikle kaçağın kaynağı belirlenmelidir. Sadece eksilen gazın tekrar sisteme basılması, kaçak devam ettiği sürece kalıcı bir çözüm değildir.
Uygulanması gereken süreç genel olarak;
- Sızıntı noktasının tespit edilmesi,
- Kaçağın teknik olarak giderilmesi,
- Sistemin çalışma koşullarının kontrol edilmesi,
- Gerekli durumlarda soğutucu akışkan işlemlerinin gerçekleştirilmesi,
- Yapılan müdahalenin kayıt altına alınması,
- Onarım sonrasında sızdırmazlığın tekrar kontrol edilmesi
şeklinde ilerler.
Bu yaklaşım hem sistemin çalışma güvenilirliğini artırır hem de tekrar eden gaz kaçaklarının önüne geçilmesine yardımcı olur.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolünü Kimler Yapabilir?
F-Gaz içeren veya çalışması florlu sera gazlarına dayanan ekipmanların bakım, teknik servis, devreden çıkarma ve sızıntı kontrollerinin mevzuatta belirtilen şekilde belgelendirilmiş gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Yönetmelik ayrıca ekipman operatörlerinin bu işlemleri uygun şekilde belgelendirilmiş servis ve teknik personel aracılığıyla yaptırmasını öngörmektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan bilgilendirmelerde de florlu sera gazı içeren ekipmanların kurulumu, bakımı, onarımı ve sızıntı kontrollerinin ilgili belgelere sahip teknik servis ve personeller tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Bu nedenle F-Gaz sızdırmazlık hizmeti alınırken yalnızca teknik deneyime değil, servis ve teknik personelin mevzuatta öngörülen belgelendirme şartlarını karşılayıp karşılamadığına da dikkat edilmelidir.
EKOMVET Nedir?
Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında ekipman operatörlerinin belirli kayıt ve bildirim yükümlülükleri bulunmaktadır.
EKOMVET, ekipman operatörleri ile ilgili kayıtların ve yönetmelik kapsamında gerekli bilgilerin elektronik ortamda tutulmasını sağlayan merkezi veri tabanıdır.
Yönetmelik kapsamında ekipman operatörlerinin belirli ekipmanlara ilişkin kayıtları oluşturması ve ilgili faaliyetlere dair bilgilerin mevzuatta belirtilen süreler içerisinde EKOMVET’e girilmesini sağlaması gerekmektedir.
Bu nedenle özellikle çok sayıda soğutma ve iklimlendirme cihazı bulunan sanayi tesislerinde F-Gaz kontrollerinin yalnızca teknik servis işlemi olarak değil, kayıt ve takip süreciyle birlikte ele alınması önemlidir.
Yeni Kurulan Cihazlarda F-Gaz Kontrolü
Yeni kurulan ve yönetmelik kapsamında bulunan ekipmanlarda da sızdırmazlık konusu önem taşır.
Yönetmelikte, yeni kurulan ekipman için ilk sızıntı kontrolünün ekipman kurulumunu takip eden 30 iş günü içerisinde yapılmasına ilişkin yükümlülük bulunmaktadır. Ayrıca yeni edinilen belirli ekipmanların EKOMVET üzerinden bildirilmesine ilişkin yükümlülükler de düzenlenmiştir.
Bu nedenle yeni bir chiller, klima, soğuk oda veya başka bir F-Gaz içeren soğutma sistemi kurulduğunda yalnızca montajın tamamlanması yeterli olmayabilir. Kurulum sonrası sızdırmazlık kontrolü ve gerekli kayıt süreçleri de dikkate alınmalıdır.
F-Gaz Sızdırmazlık Hizmeti Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
İşletmeler F-Gaz sızdırmazlık kontrolü yaptırırken servis firmasının teknik yeterliliğinin yanı sıra belgelendirme durumunu da değerlendirmelidir.
Özellikle şu konular kontrol edilmelidir:
- Servisin ilgili mevzuat kapsamında gerekli belgelere sahip olması,
- Teknik personelin gerekli mesleki yeterlilik belgelerine sahip olması,
- Sızıntı tespit ekipmanlarının uygun şekilde kullanılması,
- Tespit edilen kaçakların giderilmesi,
- Onarım sonrası takip kontrolünün yapılması,
- Yapılan işlemlerin kayıt altına alınması,
- Gerekli durumlarda EKOMVET süreçlerinin takip edilmesi.
Yönetmelik kapsamında tüzel kişilerin hizmet yeri belgesi alabilmesi için florlu sera gazlarıyla ilgili görev, yetki ve sorumluluk verilen teknik personelin Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olması gerektiği düzenlenmiştir.
Öz Teknik Soğutma F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Hizmeti
Öz Teknik Soğutma Sistemleri olarak, florlu sera gazı içeren soğutma ve iklimlendirme ekipmanlarında F-Gaz sızdırmazlık kontrolü ve ilgili teknik servis hizmetleri sunuyoruz.
Özellikle sanayi tesislerinde bulunan chiller, rooftop, soğuk oda, klima ve diğer soğutma sistemlerinde sızıntı kontrolü, kaçak tespiti, gerekli onarım ve teknik kontroller konusunda işletmelere destek sağlıyoruz.
Hizmet kapsamında sistemin teknik durumu incelenerek olası kaçak noktaları kontrol edilir. Tespit edilen sorunların giderilmesi ve sistemin yeniden kontrol edilmesiyle birlikte işletmenin soğutma sisteminin güvenilir şekilde çalışmasına katkı sağlanır.
F-Gaz Sızdırmazlık Hizmeti Verdiğimiz Bölgeler
Öz Teknik Soğutma Sistemleri olarak Kocaeli ve İstanbul başta olmak üzere sanayi tesislerinin yoğun bulunduğu bölgelerde F-Gaz sızdırmazlık hizmeti sunuyoruz.
Hizmet verdiğimiz başlıca bölgeler:
- Kocaeli
- Gebze
- Dilovası
- Darıca
- Şekerpınar
- İstanbul
- Ümraniye
- Dudullu
- Tuzla
- Organize Sanayi Bölgeleri
Özellikle Gebze, Dilovası, Şekerpınar, Tuzla ve Dudullu çevresindeki fabrikalar, üretim tesisleri, depolar ve ticari işletmeler için F-Gaz sızıntı kontrolü ve teknik servis hizmetleri sağlıyoruz.
F-Gaz Sızdırmazlık Kontrolü Neden Düzenli Yapılmalı?
Soğutma sistemlerinde düzenli sızdırmazlık kontrolü yapılması, yalnızca mevzuat açısından değil, işletme maliyetlerinin ve sistem performansının kontrol altında tutulması açısından da önemlidir.
Düzenli kontroller sayesinde;
- Gaz kaçakları erken tespit edilebilir,
- Soğutma performansındaki düşüşler önlenebilir,
- Kompresör ve diğer ekipmanların gereksiz zorlanması azaltılabilir,
- Enerji tüketiminin kontrol altında tutulmasına katkı sağlanabilir,
- Beklenmeyen sistem duruşlarının önüne geçilebilir,
- F-Gazların atmosfere kontrolsüz salımı azaltılabilir.
Özellikle üretimin kesintisiz devam etmesinin önemli olduğu organize sanayi bölgeleri ve endüstriyel tesislerde periyodik F-Gaz sızdırmazlık kontrolü, bakım planının önemli bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği İşletmeler İçin Neden Önemlidir?
F-Gaz mevzuatı, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinde kullanılan florlu sera gazlarının daha kontrollü şekilde yönetilmesini amaçlamaktadır. Yönetmelik yalnızca gaz kaçaklarının kontrol edilmesini değil; ekipman kayıtlarından teknik personel yeterliliklerine, sızıntı kontrollerinden onarım ve raporlama süreçlerine kadar daha kapsamlı bir sistem ortaya koymaktadır.
Bu nedenle işletmelerin sahip oldukları soğutma ve iklimlendirme ekipmanlarının F-Gaz kapsamını belirlemesi, gerekli periyodik kontrolleri planlaması ve işlemleri yetkili/belgelendirilmiş teknik servislerle yürütmesi önemlidir.
F-Gaz Sızdırmazlık Yönetmeliği kapsamında işletmenizde bulunan soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin sızıntı kontrolü, kaçak tespiti, onarımı ve teknik servis ihtiyaçları için Öz Teknik Soğutma Sistemleri ile iletişime geçebilirsiniz. Kocaeli, Gebze, Dilovası, Darıca, Şekerpınar, İstanbul, Ümraniye, Dudullu, Tuzla ve organize sanayi bölgelerinde sunduğumuz F-Gaz sızdırmazlık hizmetleriyle ekipmanlarınızın güvenli, verimli ve mevzuata uygun şekilde çalışmasına yönelik teknik destek sağlıyoruz.
